25 Nisan 2026 Cumartesi

Epistemik Kaygı Bağlamında Bilimciliğin Epistemolojik Dışsalcı Zemini Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme

Bu çalışma, bilgi edinmenin yegâne yolunun bilimsel yöntem olduğunu savunan bilimcilik (scientism) yaklaşımını, "epistemik kaygı" kavramı üzerinden felsefî bir analize tabi tutmaktadır. Metinde, bilimciliğin metafiziği ve a priori bilgiyi dışlayan materyalist doğası ile bu yaklaşımın bilgi için aradığı somut zemin arasındaki ilişki incelenmektedir. Bilimciliğin, bilginin gerekçelendirilmesinde öznenin bilişsel süreçlerine erişimini zorunlu görmeyen "dışsalcı" (externalist) bir tutumu neden benimsediği ve bu tutumun güvenilirlik ile nesnellik iddialarını nasıl şekillendirdiği ele alınmaktadır.

Makalede, bilginin standartlarını yalnızca deney ve empirik yöntemle sınırlandıran bilimci yaklaşımın; normatiflikten kaçınamaması, bilimsel faaliyetin temelindeki metafizik varsayımlar ve çelişmezlik ilkesi gibi a priori doğrularla olan zorunlu bağı tartışılmaktadır. 

Çalışmanın temel argümanı, dışsalcı epistemoloji aracılığıyla felsefeyi bilimselleştirme çabasının, epistemik kaygıyı gidermede yetersiz kaldığıdır. Sonuç olarak metin, bilimciliğin sunduğu dışsalcı zeminin felsefi ve epistemolojik engellerini ortaya koyarak, bu yaklaşımın bütüncül bir bilgi kuramı sunmadaki başarısızlığını vurgulamaktadır.

Dil: Türkçe

Yayınlandığı Dergi: Felsefe Arkivi (Archives of Philosophy) 

DOI Numarası: https://doi.org/10.26650/arcp.1562881 

Web Adres Linki: Makalenin tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder