Alper Gürkan
31 Mart 2026 Salı
Bir Sınır İhlali-Bilim, Bilimcilik ve Din
30 Mart 2026 Pazartesi
Evaluating the Treatment of Religion in Scientism
1 Aralık 2025 Pazartesi
Hakikat Koşulu Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme
1 Haziran 2025 Pazar
Erken Analitik Felsefede Hakikat ve Yöntem İlişkisinin Meta-Felsefi İçerimleri
27 Nisan 2025 Pazar
Bilimin Sınırları, Genişletmecilik ve Bilimsel Maddecilik: Bilimciliğin Ontolojisi Savunulabilir mi?
Yayınlandığı Yer: Felsefelogos Felsefe Dergisi
24 Nisan 2025 Perşembe
Osmanlı Modernleşmesi ve Medeniyet Kavramının Kullanımı: Eleştirel Bir Değerlendirme
23 Nisan 2025 Çarşamba
Bilimciliğin Epistemik Kesinlik Aracılığıyla Bir Değerlendirmesi
Makale Özeti
Bilimcilik farklı disiplinlerde doğa bilimleri yöntemlerinin kullanılması gerektiğinin ileri sürüldüğü felsefî bir yaklaşımdır. Güvenilir bilgiyi sağlayabilecek yegâne yolun doğa bilimlerinin yöntemi olduğu iddiası nedeniyle bilimcilik metodolojik bir yaklaşımdır ve ontolojik önkabulleri içerir. Ancak bilimci argümanın zaman yönünden başlangıcı epistemik inanışların oluşumudur, bu nedenle bilimciliğe yönelik değerlendirme ve eleştirinin epistemolojiden başlaması makuldür. Zira bilimcilik öncelikle belirli bir konu hakkındaki inanışın neye dayandırılması gerektiği sorusunun bir cevabı olmak bakımından epistemolojik bir iddiadır. Bilimciliğin epistemik ilkesi bilgi kavramının sadece bilimsel bilgiden ibaret olduğudur. Bu ilkenin kabulü ile kişi doğruya sadece doğa bilimleri aracılığıyla ulaşılabileceğini önvarsayar. Ancak doğa bilimlerinin konu edindiği olgu dünyası ile insan zihni arasındaki bilgi için temel sayılan ilişki, felsefî kabuller ve kavramlar tarafından biçimlendirilmiştir. Kesin doğru olarak kabul edilebilecek zorunlu önermelerin aksine bilimsel önermeler aklın zorunlu doğruları gibi görünmemektedirler. Bu çalışmada epistemik kesinlik dikkate alınarak bilimciliğin temeline yerleştirilebilecek epistemik ilkesi eleştirilmekte ve onun neden doğru olmadığı ortaya konulmaktadır.
1 Aralık 2024 Pazar
Epistemik Kaygı Bağlamında Bilimciliğin Epistemolojik Dışsalcı Zemini Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme
Makalede, bilginin standartlarını yalnızca deney ve empirik yöntemle sınırlandıran bilimci yaklaşımın; normatiflikten kaçınamaması, bilimsel faaliyetin temelindeki metafizik varsayımlar ve çelişmezlik ilkesi gibi a priori doğrularla olan zorunlu bağı tartışılmaktadır.
Çalışmanın temel argümanı, dışsalcı epistemoloji aracılığıyla felsefeyi bilimselleştirme çabasının, epistemik kaygıyı gidermede yetersiz kaldığıdır. Sonuç olarak metin, bilimciliğin sunduğu dışsalcı zeminin felsefi ve epistemolojik engellerini ortaya koyarak, bu yaklaşımın bütüncül bir bilgi kuramı sunmadaki başarısızlığını vurgulamaktadır.
Dil: Türkçe
Yayınlandığı Dergi: Felsefe Arkivi (Archives of Philosophy)
DOI Numarası: https://doi.org/10.26650/arcp.1562881
Web Adres Linki: Makalenin tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.
24 Nisan 2024 Çarşamba
Epistemology within Scientism
Bu çalışmada bilimcilik spesifik bir epistemolojik yaklaşım olarak ele alınmakta ve eleştirilmektedir. Öncelikle bilimciliğin tanımı yapılarak bu yaklaşımı kendisine yakın diğer felsefî akım ve doktrinlerden ayırt edebilecek bir ölçüt ortaya konulmaktadır. Söz konusu ölçütün dayandığı epistemik ilke açıklığa kavuşturulduğunda, bilimciliğin epistemolojik bir yaklaşım olmasının ne anlama geldiği de ifade edilmektedir. bu çerçevede bilimcilik, epistemik inançların doğasıyla doğrudan ilişkili olduğu için epistemoloji çerçevesinde analiz edilmektedir. Böylece bilimcilik, çeşitli alanlara dair farklı iddialar öne süren özel bir bilimcilik türü olarak ele alınmakta ve bilimci iddiaların epistemik inançlar olarak hangi niteliklere sahip olduğu gösterilmektedir.
Bilimciliği oluşturan epistemik ilke netleştirildikten sonra çalışmada; epistemolojik bilimcilik ve rasyonalist bilimcilik olmak üzere iki ana türe odaklanılmaktadır. Bilgi edinme yöntemiyle ilgili olan metodolojik bilimcilik ise bu çalışmanın kapsamı dışında tutulmuştur.
Dil: İngilizce
Web Adres Linki: Makalenin tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

